خبرها درباره مرگ Mp3 اغراق‌آمیزند، این فرمت از همیشه زنده‌تر است؛ داستان واقعی چیست؟

نویسنده: نیما دادگستر

مارکو آرمنت، سازنده اپ‌های مشهوری از جمله اینستاپِیپر و اُوِرکَست، و یکی از بهترین توسعه‌دهندگان مستقل در دنیا، در وبلاگ شخصی‌اش می‌نویسد:

اگر خبرها را خوانده باشید شاید فکر کنید که فرمت Mp3 اخیرا به طور رسمی “کشته” شده است، و همه چیز باید به فرمت جدیدترِ AAC منتقل شود. اما اینها صرفا خبرسازی‌هایی از روی اعلامیه انستیتو تحقیقاتی فرانهوفر، مبدع فرمت Mp3 هستند که در آن پایان برنامه اعطای لیسانس Mp3 آمده است.

عده اندکی قضیه را درست فهمیدند. و بقیه آن را به کلی اشتباه گرفتند: «اگر قدیمی‌ترین پتنتی را که در اسناد به آن اشاره شده در نظر بگیریم، فناوری Mp3 از ۱۶ آوریل ۲۰۱۷ (۲۷ فروردین ۱۳۹۶) دیگر تحت حمایت سیستم ثبت پتنت‌ها نیست.»

به بیان ساده‌تر، Mp3 نسبت به پارسال یا سال آینده، هیچ تغییری نکرده فقط اعتبار پتنت‌های آن به پایان رسیده و دیگر این انستیتو نمی‌تواند از شرکت‌ها حق لیسانس دریافت کند.

پس با وجود اینکه بحث بر سر استفاده یا کنار گذاشتن Mp3 می‌تواند ادامه داشته باشد، اما اعلامیه فرانهوفر هیچ چیزی را عوض نکرده، و به سادگی پایان برنامه اعطای لیسانس را اعلام می‌کند (آن هم بالاجبار، چون پتنت‌ها هم منقضی شده‌اند) و توصیه‌اش این است که به سراغ فرمت جدید‌تری که هنوز تحت حنایت سیستم پتنت‌ها است یعنی AAC بروید.

مارکو که به واسطه توسعه اپ اُوِرکَست کاملا به جوانب قضیه مسلط است، در جواب به این سوال که “چرا با وجود فرمت‌های بهتر، هنوز از Mp3 استفاده کنیم؟” می‌نویسد:

Mp3 خیلی پیر است اما هم سن JPEG است که کیفیت آن هم مدت‌ها است توسط فرمت‌های بهتر پشت سر گذاشته شده. اما JPEG هنوز در همه جا استفاده می‌شود، نه به این خاطر که انگجت یادش رفته روی آن سنگ قبر بگذارد، بلکه چون به اندازه کافی خوب است و در همه جا هم استفاده می‌شود، طوری که تبدیل به واقع‌بینانه‌ترین انتخاب برای مردم در بیشتر موقعیت‌ها شده است.

AAC و دیگر کُدِک‌های صوتی جدید، کیفیت بهتری نسبت به Mp3 دارند اما اختلاف فقط در بیت‌رِیت‌های پایین‌تر مشهود است. در ۱۲۸ کیلوبیت بر ثانیه و بالاتر، اختلاف کیفی بین Mp3 و کُدِک‌های جدید توسط بیشتر افراد قابل تشخیص نیست، پس برای ذخیره آلبوم‌های شخصی هم مزیت خاصی ندارند.

AAC در بیشتر کاربردهایی که کیفیت معمولی یا پایین مورد نظر است، جایی که پهنای باندِ کم یا گران در اختیار داریم، مثلا سرویس‌های استریم موسیقی و تماس‌های صوتی، یا به عنوان صدای روی ویدیو، کاملا گزینه خوبی است. پس شاید فکر کنید که برای پادکست‌ها هم مناسب باشد. اما این‌طور نیست.

پادکسترها نیاز مشخصی دارند: توزیع فایلی یکسان برای بی‌شمار نرم‌افزار و دستگاه. و هر چند AAC پشتیبانی گسترده‌ای روی دستگاه‌ها و نرم‌افزارهای مختلف دارد اما هنوز به محبوبیت Mp3 نرسیده است. در کتابخانهٔ اُوِرکَست ۹۲٪ از پادکست‌ها به فرمت Mp3 هستند. و در بین ۵۰۰ پادکست پرطرفدار هم ۹۹٪ به صورت Mp3 هستند.

خلاصه اینکه Mp3 که در همه جا و روی همه دستگاه‌ها پشتیبانی می‌شود، حالا پتنت-آزاد هم شده است. در طول تاریخ هرگز یک فرمت صوتی با این پشتیبانی گسترده وجود نداشته، و Mp3 تقریبا برای هر استفاده‌ای به اندازه کافی خوب است، آن هم بعد از ۲۰ سال که از اختراع و رواج طوفانی‌اش می‌گذرد.

عمرت دراز باد Mp3.

پست قبلی:

پست بعدی: